Alan Shatter......an seanchas céanna in achan áit!

.......sa nuacht in Éirinn i rith an seachtaine seo faoi Alan Shatter ba'n scéal is an-suimiúil é.....

                                                   
 ....is ina an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais é AS sa Dáil Éireann. 'S ón pháirtí Fine Gael é; agus bíonn an páirtí seo ina chomharba gluaiseachta na héite dheas  - páirteach b'fhéidir le meon polaitiúil ag grúpaí mar na léinte gorma sna '30idí in Éirinn a bhfuil Fine Gael ina chomharba acu, 's doigh liom é, d'ainneoin go raibh na tuismitheoirí ag AS ina Ghiúdaí...
                    
Diútaionn sé gurbh aon baint aige leis tapáil ar glaochanna gutháin in oifigí na Gard Síochána áfach....Mar sin féin 's mo thuairim é gur leir é go raibh an tapáil mídhleatach seo de réir córais san oileán na Éireann le mblianta afach; agus is deacair á chreidiunt nach raibh eolas air ag AS. 'S doigh liom  go mbíonn 'faire' den sort seo fite fuaite leis achan córas paitriarchach, an córas caipitlíoch san áireamh......is ár Eaglais Caitliceach san áireamh freisin!....

Is comortas, fuath, is caimiléiracht iad ina trádmaharc ar an córas seo - agus i mo hEaglais RC, fós....agus sa cultúr Gaelach freisin. Tá comortas - sin é, 'tá mórtas orm go mbím níos fearr ná thú' - ar ocáid ar bith i saol an phobail.....i cúrsaí ceoil nó i cúrsaí damhsa, faoin teanga fiú!....i cúrsaí geilleagracha. polaitiúla, sa siamsaíocht, ar TG4, ar raidió na Gaeltachta..... i cúrsaí spoirt......co-mortas.....co-mortas.....co-mortas.....an gradam seo, and gradam sin......mé thuas/tú thios....

Agus deirtear, i gcónaí an bréag seo duinn go bhfuil sé in ann d'achan duine againn a bheith in bhuaiteoir....Bréag?....Cinnte!....Níl ach aon buaiteoir amháin; bíonn an chuid eile againn inár gcailliúnaithe! Ach bunaitear an córas sóisalta ina hiomlaine ar an bréag seo....

Cén fáth a mbíonn sé mar atá se, mar a raibh sé ón réanna roimh staire scríofa?....'S mo thuairim é go mbionn an córas-mar-córas an rud is tabhachtach de réir na paitriarcaí, glán níos tabhachtach é ná cearta daonna na cosmhuintire.....glán níos tabhachtach ná thúsa, ná mise cinnte!....'Mar a bhí sé ar dtús, 's mar atá sé anois....', mar a deirtear ag críoch ag achan deicniúr sa phaidrín, nach ea?......

Ba i paitriarchas é an miniú ar an cur in aghaidh easpagóideach 'cuir isteach' an Stait i gnóthaí na hEaglais faoin mí-usaid gnéasach cléiriúil....Mar, de réir an meoin easpagach a bhíonn an córas níos tabhactach ná cearta daonna,  níos tabhachtach ná an tsoiscéil. Is cogaíoch é an maorlathas cléiriúil san eaglais,  ina comortas leis córas an stáit é  i dteannta achan córas paitriarcach eile. Mar a deirtear i mBéarla, is cothrom is macanta é achan rud i cúrsaí an grá is cogaidh.....

'S peacach é go bunusach an córas seo, ón lá réamhstairiúil sin, ón lá na réabhlóide paitriarcach. Ach níl aon cuntas faoi, ach amháin i leideanna sa seanchas ag achan pobal trasna an domhain, sa 'bíobla' ina measc. Bionn macallí na lae seo, caomhnaithe fós i ndeasgnátha ag pobal a raibh taighde déanta orthu leis antraipeolaithe mar Bronislaw Malinowski ..

                                          

... sa Lebor Gabála Érenn......is mar san amhrán a canadh leis an banna 'Horslips'  ar 'The Book of Invasions'....




.......a mbíonn cuimhne an-domhan ann, cuimhne réadúil - níl sé rómánsúil ar chor ar bíth - cuimhne ar an réamhstair comhoibritheach simplí. Nílimid ag cuardach an 'temps perdu', mar a scríobh Marcel Proust. Níl ar chor ar bíth; ach leanaimis 'an ród atá romhainn', mar a deir Pádraig Mac Piarais. Agus  leanann an bealach, an 'ród' seo ar loirg a léamhaimid i Lebor Gabála Érenn, águs i scríbhinní le Séamas Ó Conghaile. sin é bealach an comhoibrithe......

 ........an maidin seo álainn an earraigh i Learpholl, táimse ag cuimhneamh ar mo shin-seanmháthair Máiread Ní Flannagáin.....Níor bhuail mé í fós; ach buailfimid le chéile i bParthas!......Idir an dá linn, comhoibrimis le chéile - mise 'gus túsa - leis an saol seo a dtiontú amach as comortas nimhiúil déistineach paitriarchach......



Aréir is mé ag téarnamh um neoin
ar an taobh thall den teora ina mbím
do thaobhnaigh an spéirbhean i m' chomhair
d'fhag taomanach breoite lag sinn.
do ghéilleas dá méin is dá cló
dá bréithre 's dá beol tana binn.
Do léimeas fá dhéin dul 'na comhair
is ar Éirinn ní neosfainn cé hí.

Dá ngéillfeadh an spéirbhean do m' ghlór
agus ráite mo bheoil a bheith fíor
go deimhin duit, go ndéanfainn do ghnó,
do léirchur i gcóir is i gcríoch.
Do léifinn go léir stair do m' stór
is bna mhéin liom í a phógadh ó m' chroí
do bhéarfainn an chraobh di gan ghó,
is ar Éirinn ní neosfainn cé hí.

Tá spéirbhruinneall mhaorga dheas óg
Ar an taobh eile den teora ina mbím,
Tá féile agus daonnacht ina snó
Is deise agus meon ins an mhnaoi
Tá folt aici ar lasadh mar ór
Go cócanach ómarach buí,
Tá lasadh ina leacain mar rós
S ar Éirinn ní neosfainn cé hí.

Slán go fóillín!

; D xxx...........................xxxxxx.............................................................................XXX

teachtaireacht do Chairdinéal......

D'fhoilsigh mé níos go luath inniu, mo bhlág is déanaí as Béarla. Thug mé fogra ann fá dtaobh de moladh ar suíomh 'Gaelige Amháin' (Facebook). Do mhol cara Gaeil dom Gaelige a chur air......'s déanfar rud air!...

téideal: 'Vin Nicholls.... Cairdinéal. Smaointe....teachtaireacht.....'

Tá sé ina chairdinéal anois, Vin Nicholls.....a h-uaillmhian curtha i gníomh - mar a deirtear....

                                           
                 

....thainig an boc seo i dtír, cinnte!....'priosnsa na hEaglais' mar a deirtear!.... Ba maolaíthe é an meas ag an eagarthóir ar Vin, sa nuachtáin seachtainiúil, The Tablet, Dé Aoine seo caite, áfach. Do scríobh sí go mbíonn 'something of the Liverpool bruiser' ann. Ba rud greannmhar é, an ciall sna focail.....'S doigh liom gur bhfearr fear balcaire bulaí le Catherine Pepinster mar dlúthcara dí b'fhéidir!.....Rinne iristheoirí eile tagairtí do tacaíocht a tugann Vin do club peile, Liverpool FC.....

Mar sin féin, 's cuimhne an-ghalanta agam ar Vin - é ina fhear cineálta, tarraingteach, ach géarchúiseach mar gheall ar polaitíocht fá dtaobh den maorlathas san 'Eaglais' (idir uaschamóga chun a ionannas leis an aicme cléiriúil a thaispeáint!) is i rialtas áitiúil freisin.....'S mo thuairim é go mbionn dhá dhóigh chun oibre tacaíochta don phobal a dhéanamh. Tosaíonn aon acu ó riachtanais sa rialtas lárnach chun an pobail a heagrú; tosaíonn an ceann eile ó riachtanais bunusacha éilithe ag pobail áirithe nó ag grúpaí áirithe ina measc. D'oibrigh Vin chun riachtanais ag an maorlathas a shásamh.....

I codarsnacht le Vin.....seo anseo, Jayne Van de Berg Owens......

....í ina sagart Anglicánach ag obair anseo i Kirkby. Oibríonn Jayne ón taobh istigh an phobail.....(Facebook: The Church in the Centre....as Béarla).....

Bhí Jayne ina dalta scoile agus mé imo shéiplíneach sa meánscoil sa ceantar sna 70idí......Agus 40 bliain ó shin, seo í ina sagart i measc an pobail céanna a raibh mé ag obair leo ansin!.....Léigh sí ar na mallaibh, an leabhar a scríobh mé - foilsithe i 2007. Sa leabhar (Emily and the Mystagogue, as Béarla....ar 'amazon') bhí sagart ann (Michael is ainm dó!)  a cuireann litreacha do Emily chun áiteamh a chur ar an bean óg den ceantar iarratas a dhéanamh go rinneadh sagart dí.

Ag an am sin - 2007 - níorbh a fhios agam go raibh Jayne ag ullmhucháin a dhéanamh sagart dí nó go mbeadh sí ag obair i Kirkby. Do ghlac mé teachtaireacht, áfach, ar Facebook ina raibh tagairt do 'The Church in the Centre' ann is do bean-sagart a ina treoraí aige. Do scríobh mé dí agus thug sí cuireadh dom le bualadh lei. Agus chaith mé cupla uair agus sinn obair sagartóireachta i Kirkby ag phlé.

Is thar a bheith an-tabhachtach na rudaí a fholaigh me sa comhrá sin......

Is láithreacht simplí é an 'Church in the Centre', lonnaithe i measc siopaí i lár an baile againn.......

                                      

Tá caife ann agus siopa carthanachta freisin. Ó an go h-am, i lár céiliúraidh féile ann, miníonn Jayne an paidir eocairisteach don chomhluadar  is é a dtugann  sí isteach sa céiliúradh; roinníonn sí an arán eocairisteach agus an fíon coisricthe ina measc, gan bacadh seicteach. Creideann Jayne go dian go mbíonn rian guíonna simplí i saol na cosmhuitire i Learpholl, go creideann siad (sinne, freisin!) sa saol eile, 'áit' a mbíonn ár sinsir ina gconaí. Agus tá ceart aici, cinnte, ó rith mo bhearta anseo.....

Ach níos tabhachtach, amach is amach, is mar seo é an doigh praiticiúil le tús a chur leis an réabhlóid Abrahámch i measc na 'ciníocha', mar a deirtear sa Tanakh is sna scríbhinní soiscéalacha. 'S cine, sinne, an pobal Éireannach-Learphollach!  'S ón 'comhrá' seo, idir an pobal is Jayne, a fásfaidh féin-mhuinín sa cosmhuitir, san aicme a mbíonn drochmheas air, sa pobal a bhfuil ár fréamhaca sa tubaiste an Gorta Mór. 'S ann a gheobhaidh muid an fuinneamh ár cearta daonna a éileamh, mar pobal.....

a Vhin, a chara!

Botún a rinne tú agus tú ag socrú a dhéanamh an dreimire cléiriúil maorlathach a dreapadh. Ba mhór an meancóg é! B'fhearr é dá fanfadh tú i Learpholl agus do scileanna a h-udaideodh chun ár muintir Éireannach-Learphollach a chuidiú ár féinmheas a athfháil.......

An chéad uair eile a mbeidh tú i Learpholl, cen fáth nach dtugann tú cuairt ar Jayne - sagart mar a mbíonn tú, is mise freisin. B'fheidir go dtuigfidh tú go ndéan tú rogha den taobh contráilte den bealach fadó agus tú ido shagart simplí mar a bhfulimid, Jayne is (tá súil agam!) mise fós! 

Tar ar ais do Learpholl Lou!  

Maidhc    




Slán go fóillín!


; D xxxx...........................................................xx.........................x...................................XXX

Ón úirchill an Chreagáin.....do Parthas......

Níor scríobh mé fiú blág amháin le cupla seachtain anuas.....mo leithscéal, a cara!....Cen fáth? ......Bhuel, bhí mé ag léamh trí leabhar i rith an mí seo caite agus mórán leathanigh iontu! ' The Famine Plot' (2012), an teideal ar an céad ceann acu, agus Tim Pat Coogan an údar:

                                  

.......as Béarla, The Atlas of the Great Irish Famine (2012) agus Dar Liom (2008) le Philip Cummings...

Ar aon chuma, The Famine Plot, b'é an leabhar gearr is fearr a léigh mé fá dtaobh an Gorta Mór le fada an lá, ón uair a léigh mé 'The Great Hunger' le Cecil Woodham Smith (1968)

                                                    

Amach i ndeiradh na'60idí, spreagadh suim nua ionam fá dtaobh de mo fhéiniúlacht Éireannach agus mé ag obair - imo shagart óg - i measc an phobail anseo i Kirkby..... Thosaigh ag rith sé chugam don chéad uair go raibh ionannas idir an aicme is isle trasna Merseyside agus ár bhfréamhaca éireannacha. Ag an am sin, thug 'The Great Hunger' an cúlra stairiúil don fhíos nua seo; agus da bhrí sin b'fhéidir liom nasc a dhéanamh idir na cúrsaí sóisialta anseo - easnamh forleathan sa gréasán sóisialta  - agus an leatrom fá dtaobh de ceartaí daonna i dTuaisceart na hÉireann.......

                                                

Is mé ag macnamh ar an nasc sin, aitíodh orm cuireadh a chur do Bernadette Devlin a teacht do Kirkby agus í ár pobal a spreagadh chun a gcearta sóisialta a éileamh!!......Ní gá a rá nach ghlac mé freagra uaithi!...

                                     
    

.......Fuair m'athair bás i 1976. Cupla seachtain níos déanaí, ghlac muid litir - seolta do m'athar - ó mBéal Feirste, ó John Ravey arbh maith leis aon nasc idir a mhuintir féin agus an muintir Ravey i Learpholl a cuardach.....Don chéad uair ba pearsanta dom é an féiniúlacht éireannach.....

....ach ar líne athartha a bhfuil orainn a chuardach....Ach mé ag obair sa meánscoil, soil do 2000 daltaí cailliní sa  ceantar, bhí mé cinnte - agus bím cinnte fós - gurbh iad na mna a bhfuil i croí féiniúilachta an phobail, mar go mbíonn na mna a mbíonn ina gníomhaí i measc an phobail....agus sin d'ainneoin go mbíonn trí sloinnte aithareacha a cuardaítear fréamhaca ag ár muintir de gnáth.....

Is mo thuairim é nach bhfuil seift rómánsach í an ógbhean aislingeach sa traidisiún amhránaíocht Gaelach. Is rud níos bunusach ar fad é  's firic a n-éiríonn amach as na cianta cairbreacha, as an saol roimh paitriarchas - mar is léir é ó scríbhínní le Karl Marx, le Bronislaw Malinowski (antraipeolaí) is le fealsúna is antraipeolaithe fireain eile, gan tagairt a dhéanamh do scríbhneoirí feiminí.....An saol roimh paitriarchas?......saol gan comortas ar bíth.....saol ina raibh dluthchaidreamh ina rud is tabhachtach eadrainn - gan bacadh inscneach, gan dúil treascrach le giniunt, gan foréigean 'macho' ar bíth....saol na máithreacha.....B'é sin an gairdín Pharthais agus beidh sé an 'saol eile' ina treo a bhfuil ár dturas......Go neamhchosúil leis an boc sin san úirchill an Creagain, b'fhearr linn an ainnir a leanúint ar an ród!......




Ag Úirchill an Chreagáin is ea chodail mise aréir faoi bhrón,
Is le héirí na maidne tháinig ainnir fá mo dhéin le póig;
Bhí grís-ghrua ghartha aici, agus loinnir ina ciabh mar ór,
ls ba é. íocshláinte an domhain a bheith ag amharc ar an ríoghain óig.


'A fhial-fhir charthanaigh, ná caitear thusa i néalta bróin,
Ach éirigh go tapaidh agus aistrigh liom siar sa ród,
Go tír dheas na meala nach bhfuair Galla inti réim go fóill,
Gheobhair aoibhneas i hallaí le mo mhealladhsa le siamsa ceoil.'


'A ríoghain dheas mhilis, an tu Hélen fár tréaghdadh slóigh,
Nó an de na naoi mná deasa Pharnassus thú bhí déanta i gcló?
Cá tír ins an chruinne inar hoileadh thú, a réalt gan cheo,
Le ar mian leat mo shamhailtse bheith ag cogarnaigh leat siar sa ród?'


'Ná fiafraigh domhsa an cheist sin nó ní chodlaím ar an taoibh 'seo den Bhóinn,
Is síogaí beag linbh mé a hoileadh le taoibh Ghráinne Óig';
l mbruíon cheart na n-ollamh bím go follas ag dúscadh an cheoil;
Bím san oíche ag Teamhair is ar maidin i lár Thír Eoghain.'

THE NOBLE GRAVEYARD OF CREGGAN
It was at the noble graveyard of Creggan that l slept last night in sorrow, and at the dawning of the day a girl came towards me with a kiss; she had glowing laughing cheeks, and a sheen in her hair like gold, and it was a cure for the ills of the world to be looking at the young queen.

'Oh charitable generous man, don't be cast into clouds of sorrow, but rise up quickly and come with me west along the road, to the beautiful land of honey where the English have not yet gained control, and you will have pleasure in halls to entice me with musical entertainment.'

'Oh beautiful sweet queen, are you Helen for whom the host was destroyed, or are you one of the nine beautiful women of Parnassus who were of the identical appearance? In what country in the world were you reared, oh star without blemish, that you would wish the likes of me to be whispering with you west along the road?'

'Don't ask me that question, for I do not sleep on this side of the Boyne, I'm a young child fairy creature that was reared beside Moate; I appear in the true palace of the master-poets to inspire music; by night l'm in Tara and by morning in the middle of Tyrone.'



Slán go fóillín!

; ) xxxxx..........................................................xxx................................................xx..............x....X

Mna mo mhuintire ina croí na nGaeil.....

An bhliain seo caite go direach, thosaigh mé a bheith ag éisteacht le staisiúin raidió gaelach. An-shuimiúila iad agallaimh ar raidió idir iristheoirí a bhfuil Gaelige líofa acu is Gaeilgeoirí trasna an domhain. I rith an bhliana seo caite, mar a duirt mé, bhí mé ag éisteacht le cláraca ar raidió Gaelach achan lá - RnaG, Raidió Fáilte, is Raidió na Life. Ag an am céanna bhí mé páirtioch i suíomhanna Gaelacha ar an idirlíon.....Bionn an-mheas agam don iristheoireacht mar go bhfuil sí  agus ar feabhas; is ina beanchabhartha í ag an daonlathas....

Tá cnuasach leabhair as Gaelige agam, freisin. Déanta na firinne, ghlac mé leabhair ón clubleabhair Coiscéim le deich mbliana anuas. Ach ba faitios a bhí orm i gcónaí rompu! Shil mé nach raibh mo dothain focail as Gaelige a bheith agam lena léamh go éasca. Ach san earraigh an bhliain seo caite, thóg mé deir - 'shingles' as Béarla!...agus bhí eigean orm mo scith a dhéanamh le cupla mí.....Shocraigh mé mo 'leabharlann' a h-oscailt is an luaithreach a ghlanadh de cludaigh mo leabhair Gaelacha....

Ag an am céanna, bhí toradh ar taighde a rinne me ar préamhacha éireannacha ag muintir m'athar. Is, le cuidiú gineolaíthe (Máirtín Mac an Thoirbhealaigh)  a bhfuair mé an fearann Baile an Eanaigh agus ainm sin-sinseanathara ag m'athara féin. Bhí Michael Ravey air, mar go bhfuil orm is mar go raibh ar mo sinseanathair féin. I rith a bheatha, ba mhaith leis m'athair loirg a mhuintir a fháil; agus bhí me ag féachaint ar grianghraf na pairceanna a raibh ag an Michael Ravey eile ar cíos 170 bhliain ó shin.......Tháinig na deora liom - i ndéireadh na dála, bhí mé 'sa bhaile' de reir dealraimh!

                                     

                                     
                                                 teach nua-aimseartha ar an suíomh

Mar sin féin is éireannach-learphollach mise agus nílim éireanach go simplí; bíonn blás learphollach ar mo chuid Béarla agus a bhfuil préamhaithe i Sasana é mo mhuintir ón am an Droch-Shaoil. Is anseo - agus mé imo shaoranach shasanach - a bhfuil mo bhféiniúlacht éireannach a dhearbhú agus an teanga mo mhuintire a ath-mhaíomh. Níorbh mhaith liom a 'fhilleadh' ar Baile an Eanaigh,  mar níor mise é a d'imigh as!......

Bhí an-fhorbairt sna meáin-cumarsaide óna caogaidí. Ar an ábhar sin, is doigh le mórán iristheoirí nach tábhachtach a raibh an imirce ón Éireann roimhe! Ní dhéanann siad nasc idir an gréasán soisialta na h-aicme is isle i Learpholl an lae inniu agus 'éireannachas', gan tracht ar an Gaelige ar chor ar bíth. Níl sé ach anuraidh go foilsiodh taighde den scoth fá dtaobh de - i leabhairín le Tony Birtill:

         A Hidden History - Irish In Liverpool: An Ghaeilge i Learpholl

                                                     

                                        ISBN 13: 9780956452719 | ISBN 10: 095645271x

'S féidir leat á fháil ó: news from nowhere, Liverpool's radical and community bookshop, ar líne www.newsfromnowhere.org.uk....

Is mo bharúil mheasta nach mbeadh aon bhealch ar aghaidh dár bpobal anseo mura ár bhféiniúlacht mar pobal Gaelach a ath-gabháilimid. I rith caoga bliain, níor thug mé faoi deara aon fheabhsú sna cursaí soisilata nó eacnamaíochta anseo i Kirkby. Ní mbaineann an eaglais caitliceach leis an ábhar níos mó. Bionn an páirtí Lucht Oibre anseo ro-shasta leis féin chun radharc raidiceach, réabhlóideach a chothú i measc an phobail.....

A cairde Gaeil, d'áirithe sibhse, na iristheoirí ina measc, 'Tarrtháiligí sinn!

Do bhí is a mbionn fós tionchar na mban in thionchar is doimhne orm agus mé imo chónaí anseo. Bím ag tnúth leis a féiniúlacht Gaelach a thabhair ar ais doibh....chun iad a bheith ina cailíní gaelacha arís!


(an leagan seo as Gaelige na hAlban. 'S féidir leat an dara ceann as Gaelige na hÉireann:

Two songs, one in Irish Gaelic the other in Scottish Gaelic (translated from Irish).

I think the first is sung by Tomas Mac Eoin from Cheathru Rua (Carraroe ), Conamara, Ireland.

He composed the song "Chailin Uasal" as listed in "Up Seanamhach" a book by Micheál Ó Conghaile published in 1990. The first line is " A Nach Iomai Amhran Ariamh A Duirt Me" and the chorus begins
"A Chailin Uasal, Fan Go Foill Liom." I have not found it eslewhere and I think I recorded from a Gaelic radio programme years ago. He definitely composed the original Irish lyrics of the second one, which are given below. The Scottish version , sung here by Tom Sloss, is fairly similar, though not a word for word translation:

An Chailín Álainn

Tá cailín álainn, a dtug mé grá dhi
Sí s deis is áille, ná bláth s ná rós
Gan í ar láimh liom, is cloíte atá mé
Ó a chailín álainn, s tú fáth mo bhróin

Curfá:
A chailín álainn, a dtug mé grá duit
Ó bí ar láimh liom, mo mhíle stór
Ó abair liomsa, gur tú mo ghrá gheal
Beidh orm áthas, in áit an bhróin

Nuair a éirím, amach go huaigneach
Siúd é an uair, is mó mo bhrón
O bím ag smaointeamh, ar an chailín uasal
Atá i bhfad uaimse, mo chreach s mo bhrón

Dá dtiocfá liomsa, a chailín álainn
Aríst go brách ní, bheadh orm brón
Sheinnfinn ceol duit, mar cheol na cláirsí
Nó ceol binn smóilín, s an drúcht gheal cheo


The Lovely Girl

Theres a beautiful girl whom I gave my love
She is kinder and lovelier than a flower or rose
Without her hand in mine, Im weak
O beautiful girl, youre the cause of my grief

Chorus:
O beautiful girl whom I gave my love
Give me your hand, my dearest one
Tell me that youre my bright love
And there will be happiness upon me instead of sorrow

When I rise, lonely
That is the time my sorrow is greatest
I think of the precious girl
Who is far from me, my ruin and my grief

If you came to me, beautiful girl
Ever again, I wouldnt be sad
I would play music for you like music of the harp
Or the sweet song of the thrush in the fogs bright dew)

• 
  

faraor gur bréaga na iomhanna atá leis!!!!....mo leithscéal!......

Slán go fóillín!

; D xxxxxxxxxxx......................................................................................................................X

Lá breithe mac Dé......

'S an amhrán is fearr liom faoin séasúr seo é an leagan nua as Gaelige ar an amhrán cluiteach le Shane McGown is Kirsty McColl......




Is maith liom é toisc go bhfuil sé áitithe i measc Gaeilgeoirí 'thar lear'.....go bhfuil pictúr réalaíoch ann fá dtaobh den céiliuradh mar a bhfuil sé de gnáth.....agus go bhfuil tagairt do 'lá breithe Mac Dé' sa loinneog.....

B'í Oíche Nollaig í
'S mé caochta óltach,
Dúirt seanfhear 'n aice liom,
Sí mo Nollaig dheireanach í.
'Sin thosaigh sé gabháil linn,
An 'Rare Old Mountain Dew'
Chrom mé mo cheann go ciúin
'S mé cuimhniú ortsa.


Nach orm a bhí an t-ádh
Tháinig sí isteach go breá
Airím istigh i mo chroí
Gur linn an bhliain seo romhainn
Ó Nollaig Shona dhuit,
Is tú mo Stóirín
Feabhsóidh rudaí fós
Amach romhainn atá sé

'S gear le bear iad na cairr
'S na habhainn lán le h-ór
Ach tá gáimh ghéar sa ngaoth
Ní haon áit í gan glór
Nuair a thóg tú mo lámh
ar ár gcead Nollaig riamh
Gheall tú dhom Broadway
a bheith romham ins an tSl
Bhí tú dathúil
Tá tú meabhrach
Banríon Nua Eabhrach

Ní raibh críoch leis an scléip
Bhí an chraic's spraoi thar barr
'Sinatra' ag swingeáil
Na cloig 's iad ag 'ringeáil,
Muid ag pógadh 's ag damhnsa
Gan imní faoin saol

Cóir an NYPD 's iad ag casagh 'Galway Bay',
'S na cloig ag bualadh leo
Lá breith Mac Dé.

Fear déirce gan rath
A shean stróinse gan mhaith
I do chrap ansin thall mar bheadh cailleach sa gclúid

A Sclíteach, a Chonúis,
'Chacsmuitín an donais
Nollaig Shona mo thóin
Faraoir gan é thart.

Cóir an NYPD 's iad ag casadh 'Galway Bay',
'S na cloig ag bualadh leo
Lá breith Mac Dé.

Bhí saol breá romhamsa
Nach breá an scéal agat é
Sciob tú mo bhrionglóid uaim
An chéad uair a chas mé ort

Tá siad agam i gconaí, a stór
I dtaisce i mo chroí
Na fág me 'nois a mhnaoi
'S tú bun's barr mo shaoilsa

'S cóir an NYPD 's iad ag casadh 'Galway Bay'
'S na cloig ag bualadh leo
Lá breith Mac Dé

....'pictúr réalaíoch ann fá dtaobh den céiliuradh mar a bhfuil sé de gnáth'?....T's a fhíos agat go bhfuil ceart agam fá dtaobh de....

Ach, is Criostaí mé; cá bhfuil an diagacht a oilte agam ann ón am agus mise i m'oige?....

Tá stair beag sa soiscéal faoi ceist a chuir Iosa dá chairde. Bhí sé ag gearán faoi go ndiúltaigh na daoine mór-le-rá a glacadh ni leis féin nó leis Seán a chol ceathar agus a teachtaireacht faoi ceartas is faoi grá don cosmhuintir.....

cad leis a gcuirfidh mé lucht na glúine seo i gcomporaid? cad leis ar cosúil iad? Tá siad leis na leanaí seo a bhíonn ina suí in áit an mhargaidh ag glaoch chun a chéile iad agus a deir:

'Rinneamar píobaireacht daoibh
ach ní dhéarna sibh rince;
rinneamar caoineadh,
ach ní dhéarna sibh gol.'

Óir tá Eoin Baiste tagtha, gan é bhieth ag ithe aráin ná ag ól fiona, agus deir sibh: "Tá deamhan ann!" Tá mac an duine tagatha ag ithe agus ag ól, agus deir sibh: "Féach, fear craois agus póite, cara do phoibleacánaigh agus do pheacaigh.".....

'ag ithe is ag ól' a bhi sé......agus a mbionn le cóisir í chuir sé an saol eile i gcosúlacht. Is mar a mhinígh mé i mblág eile, bhí Íosa as Nazareth ina dhuine a raibh - is a mbíonn fós - an-compordach i comhluadar an cosmhuitire agus é páirteach a saol. Bhí sé - is a mbionn sé - 'mac an duine'!....

B'as leabhar sa Tanakh é an teideal seo, as leabhar 'Daniel'. Bhí Daniel ina h-aislingeach - na aislingí aige mar na aislingí faoi saoirse in Éireann fadó. Tá cuma an Meisias ar mac an duine san aisling; tá se ag feidhmiú ar son an cosmhuintir na creidmhígh agus glacann sé cumhacht ar an cruinne ó Dia, in ainm an pobail fuascailte. Ba mhaith leis Íosa an aisling ag Daniel chun a ghairm féin a mhiniú. Bhí dánta faoin aislingí le Daniel i mbéal na daoine....

Tá an teideal 'mac Dé' ina teideal ar an Meisias mar a gcéanna, agus é on leabhar sailm. Is Dia é a chuireann an teideal ar an rí idéalach. Níl ciall ann go bhfuil ina hathair 'nadúrach' ag an Meisias é an Dia Abrahámach. Ach is ina mhac Dé, é de bhrí go bhfuil an 'mac Dé' ina rí idéalach.......go cuireann an Dia Abrahámach an cruinne uile faoi údarás an pobail Meisianach. Agus cuireann sé sin leis an éabhlóid-réabhlóideach a chur chun cinn.

Bíonn an beirt teideal acu ina teidil ar rogha fós leis pearsantachta ag Íosa a soiléiriú.....an Meisias é....Ach, faraor, a mbíonn an diagacht críostaí faoi tionchar nimhiúil na h-agóidí diagagachta san ceathrú aois!....

Rinne muid dearmad go raibh dhá saolta críostaí san Eorpa ag an am sin: i measc treibheanna Gearmánaigh, bhí mórán an uasalaicme faoi tionchar Arius; ach i measc daoine a raibh faoi smacht impiriúil bhí diagacht Laidineach-Gréagach i réim. Tugadh 'caitliceach' ar an diagacht seo in Iarthar Eorpa. Smaoinigh an beirt dream acu go raibh 'diaga' é Íosa as Nazareth: ón tsioraíocht de réir na Laidinigh, ach crúthaíodh é le Dia de réir na hÁirisígh....

Is é mo thuairim go raibh diagacht na Áirisigh níos congarach don diagacht sa dTanakh is leis diagacht Críostaí-Giúdach ná go raibh an diagacht impiriúil. (Tanakh: 'Dlí-Faidhithe-Scríbhinní', an Bíobla, san Eabhrais) Tá sé  níos congarach freisin don diagacht Abrahámach sa Córan. De bhrí sin, tá muinin agam an diagacht impiriúil a chur ar leataobh, agus mé na scríbhinní soiscéalí a léamh is mo mharana a déanamh orthu go direach.

Ní thuigim ar chor ar bíth an diagacht casta ag na Laidinigh gur 'comhshustainteach' é, Íosa as Nazareth leis an Dia Abraham.....an dtig tú í?...nó faoi 'trí pearsaí ach aon Dia amháin'.....an dtig tú é ach oiread?.....Thairis sin, is scannal í an diagacht seo do na creidmhigh Abrahámach eile - do na Giúdaigh, do na Musalmaigh.

Dá bhrí sin, glacaim Íosa as Nazareth - é aiséirithe óna mairbh - ina mhac Dé/mhac an duine/mhac Dháibhí - sin é go shimplí: an Meisias. Agus glacaim leis an soiscéal/nollaig nach bhfuil aon teorainn druidte do cearta daonna, d'anghrá.....Dá bhrí sin, 's fhéidir liom na carúil Nollag a chanadh gan bac a chur ar mo dtuiscint - bac ón diagacht impiriúil - ar do thuiscint sa saol atá inniu ann!.....'S féidir liom Íosa aiséirithe óna mhairbh ina laoch, imo ghile mear, inár gile mear a chéiliúradh!...

Agus mé imo lapadán, chas m'athair amhrán seacibíteach mar suantraí!.......dhá céad bliain tar éis 'an daichead is cuige' (1745) agus na cireibeacha frith-'caitliceacha'/frith-seacibiteacha anseo i Learpholl, bhí athair éreannach-learpholltach ag chur a leanaí chun suain leis amhrán faoi Searlas Éadbhard Stiobhard, an ghile mear!...Is mar sin atáim ag canadh faoin 'mac Dé' sna caruil na Nollag...

..ach tá difríocht an-tabhachtach ann: nílim ag canadh faoin laoch ina mharbh le céadta. An laoch seo, Íosa as Nazareth, tá sé ina bheatha fós. Níl a fhíos agam conas is féidir é. Go shimplí, rinne mé rogha na scríbhinní soscéalaí a gcreidiunt. Rinne mé rogha a chreidiunt go bhfuil Íosa-aiséirithe in aice linn achan lá agus sinn ag taisteal ar an ród; i  dáirithe a bhfuil sé in aice linn agus sinn inár páirteach san eocairist le cheile, agus in achan áit agus achan uair a bhfuilimd ár ndicheall a dhéanamh leis an réabhlóid Abrahámach - idirnaisiúnta is buan - a chur chun cinn....

Sin an fáth é gur is féidir liom an féile impiriúil 'lá breith Mac Dé' a cheiliúradh gan fiminteacht mar go bhfuil Íosa imo ghile mear!........

'Se mo laoch mo ghile mear        

'Se mo chaesar, ghile mear         

Ni fhuaras fein aon suan ar sean              

O chuaigh i gcein mo ghile mear               

                 

Bimse buan ar buairt gach lo      

Ag gui go crua 's ag tuar na ndeor             

Mar scaoileadh uainn an buachaill beo  

'S na riomhtar tuairisc uaidh, mo bhron 

                 

Ni haoibhinn cuach ba suairc ar ndeoin  

Taid fiorchaoin uasal ar uaithne sport     

Taid saoite suaite i mhuairt 's i mbron    

O scaoileadh uainn an buachaill beo       

                 

Nil seis go suairc ar chruachruit ceoil       

Ta an eigse i ngruaim gan uaim na meabhair       

Taid beathaithe buan ar buairt gach lo   

O thearnaigh uainn an buachaill beo       

                 

Ni mhaoifad fein ce he mo stor 

Ta insint sceal ina dhiaigh go leor              

Ach guim chuigh m'aon mhic de na gcomhacht  

Go dteigh mo laoch gan baol beo

Nollaig sona duitse, a chara!

; D xxx.........................................XXX.........................................................................................x!

tiocfaidh ár lá

Nior rugadh mé istigh sa meánaicme Sasanach. Ach ó h-am go raibh mé 12 bliain d'aois togadh mé a bheith páirteach ann, agus mé ag freastal ar cursaí staideir sa cliairscoil is mé imo chónaí ann le naoi mí sa bhlian gan teagmháil lies mo mhuintir ach trí litreacha scríofa aon uair faoi coicis.

Go dtí 1967, chaith mé níos mó ná leath mo bheatha faoin choras a raibh a chuspoir mé a h-athrú go bunusach. Cen fáth? Bhual, agus mé imo shagart bhí siad ag súil go mbeidh mé páirteach sa togra cléiriúil  chun na muintire Éireannach-Learphollach a mhealladh a bheith dilis don Eaglais impiriúil.  Sa tslí sin, a bheadh siad géilliúil go toilteanach don choras soisialta Sasanach....Dá bhrí sin is féidir liom an beirt acu a thuiscint - an phobal a rugadh mé ina measc is an meán-aicme Sasanach a mbionn an togra acu mo phobal a chur is a choinneadh faoi smacht.....

Ach agus mé imo dhéagoir is isteach imo fhicidí, bhí mé faoi draíocht meon cléiriúil faisistíoch - na daltaí scoile a coinniú faoi smacht. Rinne mé sin mar shampla, d'áirithe agus mé imo bhall den fhoireann araíonach sa cliairscoil. Ach tar éis a rinneadh sagart diom, ceapadh mé a bheith i séiplíneach do meánscoil St Gregs, anseo i Kirkby, scoil a raibh 2000 daltaí mna ann, iad ina mna na 'h-íosaicme' Éireannach-Learphollach....Bhí malartu bunoscionn i m'aigne, ar ais do mheon raidiceach, agoideach, réabhlóideach - sin é  ag teacht abhaile, le meon munitire m'athara a ghlacadh chugam......

Ach agus mé imo Ghaeilgeoir anois, is aiteach go leor é narbh fhéidir liom amhráin réabhloideach a fhail as Gaelige.....Cinnte go bhfuil stóras acu a fháil sa tsean-traidisiún frith-Sasanach. Ach ni faightear amhráin as Gaelige ar comhbhrí leis an amhrán 'éireannach' The Red Flag, as Béarla, scríofa le Jim Connell.....

                                              
...mar sin féin i rith na blianta agus mé imo chonaí anseo i Kirkby, déanaim iarracht amhrán-aon-téama a chruthú de mo bheatha ...... an téama na Nollaig: gur cinnte é go tiocfaidh ár lá.....

Bím ag tagairt sna bláganna seo don réabhlóid éabhlóideach nó don éabhlóid réabhlóideach.....ar thug tú faoi deara é?!!!...... Ar aon nós is coincheap é a bhfuil istigh lárnach san traidisiún Abrahámach a raibh an Tír Tairngre an céad stad ar an aistear. B'é fógra faoin dara céim mór na éabhlóide seo san tsoiscéil. Agus bhí athghairm le chreidiúint sa réabhlóid bunusach Abrahámach a bhfuil an Córan Naomh ina an triú stad....

Is chríostaí mé.....dá bhrí sin bionn dualgas orm an éabhlóide réabhlóideach a chothú, le mo bheatha críostaí a chaitheamh chun an éabhlóide seo a chur chun cinn....Más a bhfuil thú ag freastal ag céiliúradh críostaí - ag céiliúradh an Eocairiste mar shampla - i mí na Nollag, is dócha go chluineann tú aitheasc faoi beirt 'teachtaí' - faoin breith Íosa as Nazareth agus faoina dara teacht ar 'deireadh an ama'. Beidh béim ar 'diagacht' ag Íosa sa céad teacht, agus faoi 'maighdeanas' Muire; agus beidh béim ar an 'Breithiúnas deireannach' faoin dara acu.....

....Ach is fadhbacha amach is amach an beirt fócais....

mar gheall ar Mac Dé:     Níl sé sna scríbhinní soiscéalaigh aon dearbhú faoin 'diagacht' ag Íosa i gciall an focail sa Chré a chur Costaintin, an Impire Rómhánach, ar an Eaglais sa ceithre aois - agus a aithrístear De Domhnaigh fós san eaglais caitliceach achan seachtain! Tá tagairtí do ' Mac Dé' sna scríbhínni soiscéalaigh ina thagairtí don Meisias, mar faighte sa dán/salm: 'Foilseoidh mé reacht an Tiarna. "Is tú mo mhac," a duirt an Tiarna liom, "inniu is ea a ghin mé thú...' (Tanakh, Salm 2).

Ach bionn dochreite amach is amach don traidisiún Abrahámach é a creidiúint ach i nDia amháin agus é/í gan macasamhail....Cen fáth a chuir an coras impiriúil an ciall sin as a chumas?....Is go an-shimplí é!!!...Níor mhaith leis feidhmeanigh impriúla aon bagairt dá rialtas brúidiúl, d'áirithhe ó Meiseas Giúdach. Dá bhrí sin, chuir siad Íosa ó Nazareth sa spéir, i measc na déithe Rómhánacha, amach ó udaras ainrianta an Impire....

Ach nach bhfuilimid san fhaopach mura ghlacaimid leis an Chré?....Níl, ar chor ar bíth, a chara!...D'ainneoin go an diagacht críostaí iomlan faoi tionchar an Chré le 1700 bliain beagnach, níor raibh sí an diagacht amháin tar éis ré na scríbhínní soiscéalaigh. Do bhí diagachtaí eile roimhe, an diagacht Giúdo-críostai ina measc.....Tugann sin orm le macnamh ar an 'Breithiúnas deireannach'......

'S féidir leat eolas níos mó a fháil fá dtaobh den diagacht Giúdo-críostaí i cupla leabhar as Béarla: The History of Jewish Christianity (Jean Daniélou, 1964); Jewish Christianity Reconsidered (edited by Matt Jackson-McCabe, 2007) and The Nag Hammadi Library (edited by James M Robinson, 1990).....

Do bhí diagacht Giúdo-críostaí cuí don saol mar a bhí sé san céad aois RC (Ré Críostaí). Sa saol seo, ghlacadh leis an 'escateolaíocht' (mar san Apacailipsis) . 'Escateolaíocht' : ón focal as Gréagach ἔσχατος/ἐσχάτη/ἔσχατον, eschatos/eschatē/eschaton . 'deireanach'? Sea, níl leis an ciall croineolach, ach leis an ciall 'bunusach', de réir bunbhrí an fhocail, a mbionn orainn ἔσχατον a léamh  . Mar sin is fiú é an Apacailipsis a léamh fós, ach níl mar gheal ar a chiall liteartha....

Mar a gcéanna, bhí diagacht na Cré ina h-iarraidh na scríbhínní a thuiscint sna h-imthosca an tsaoil eagsuila na feidhmeannaigh Rómhánaigh. Do chur an Cré an creideamh críostaí i dtéarmaí a raibh cuí don thogra impiriúil......Ach ni raibh micheart í an diagacht roimhe ar chor ar bíth!...Afach go firinneach, is deacair liom ceann ar bíth acú a thuiscint!! Dá bhrí sin, sa lá inniu tá orainn diagacht nua-aimseartha a saothrú, diagacht arbh fhéidir an éabhlóid réabhlóideach Abrahámach a thabhairt ar aghaidh.....Tar éis Karl Marx, tar éis Sigmund Freud, tar éis gluaiseachta na mban, tar éis  tuiscinte níos iomláne faion fhirinne folaithe i croí achan cultúir daonna, caithfiimid diagacht a fhorbairt a mbeidh oiriúnach do na cursaí seo.....

Chomh fad liomsa é,  tá diagacht faoin 'Trionoid', dothuigte amach is amach....agus, dá bhrí sin gan bhrí chun an éabhloide a chothú sa lá inniu. Níl an 'Tríonoid' ach ráiteas fá dtaobh dá dluthbaint idir Íosa, an Meiseas, is ans pearsantacht doshamhlaíthe Dé Abraham í diagacht na Tríonoide....Agus mar gheall ar an 'dara teacht' níl se ach seift liteartha mar a gcéanna......Seift liteartha é go cuirimid 'an dara teacht' air. Go bunusach, afach, tá an 'dara teacht' ina fhógra go mbhfuil bannaí dobhogatha leis an réabhloid Abrahámach...Dá bhrí sin, i rith miosa na Nollag, sna h-eaglaisí críostaí den traidisiún impíriúil, táimid ag machnamh ar an 'nuacht'/noël/nouvelle/nollag go bhfuil aon treo éablóideach, cinnte, diongbhailte don stair daonna.

In áit amhráin Gaelach faoin éabhlóid, réabhlóideach Abrahámach, seo anseo amhrán den scoth, as an Fhraincis, chun thú a spreagadh leis mí na Nollag a cheiliúradh mar is ceart.....b'fhéidir leis aistriuchán go Gaelige, gheobhaimid é inár amhrán réabhlóideach.....amhrán do mo mhuintir ios-aicme Éireannach-Learphollach?......

 Peuple Debout!..........Bí i do sheasamh, a mo Phobail!!!!



nollag faoi shonas!

; D xxxxx.............................................................is mile póga!

....faisistí?....

                                                                 

Deirtear de gnáth go bhfuil é ina chóras polaitiúil áirithe an faisisteachas, ......fiú go raibh sé ina chóras stairiúil san fichiú aois san Eoraip mar faoina Naitsí....nó leis na léinte gorma sa Stát Saor...nó leis na léinte dubha faoi Mussolini......nó faoi Franco sa Spáinn.....sna tríochaidí......anallod....

Ag an am stairiúil sin - 1933 - scríobh Wilhelm Reich Die Massenpsychologie des Faschismus/'The Mass Psychology of Fascism' (London: Souvenir Press, 1972). Tá an téis ag WR nach bhfuil an faisisteachas ach an meon a mbionn ag an gnáth-dhuine san Iarthar...ag achan duine a bhfuil ina chónaí faoi chois sibhialtachta údarásúil....

B'as an meon seo na gnáth-daoine a phreab na léinte gorma in Éireann.....

                                                                  

........Preab siad, na faisistí éireannaigh ón fréamh stáiriúil níos doimhne fós - ón meon na gnáth-daoine faoi cois na maistíní a thug cosaint ar na patrarcaí san Róimh impiriúil......D'aiineoin nach raibh arm impiriúil na Róimhe in Éirinn, bionn tionchar Romhánach impiriúil ar bhformhór na Gaeil de bharr cumhacht an eaglais cléiriúil ón ré Phádraig....

                                                          .

......ach níos doimhne fós, preabann an faisísteachas ón fréamh paitriarchach réamhstairiúil a bhfuil fianaise air sna miotais - faoi Ádhamh is Éabha ina measc - agus ó scribhínní antraípeolaíocha, le Bronislaw Malinowski mar shampla, agus ó scribhínní fealsúnacha, le Karl Marx mar shampla eile...Is ina toradh go direach ón réabhlóid paitriarcach é, an faisísteachas......

....Bionn nasc bunusach idir paitriarchas-faisisteachas agus smacht ar an gnéas. Is frith-gnéasach é, an faisisteachas, ina bun-os-cionn gnéasach amach is amach. Mar san aisling paitriarcach, níl an gnéas ach uirlis chun pléisiur fir a sásamh;  agus is treith ar leith atá ag an córas paitriarcach é, na mna, a clainne, agus fir eile ag chur faoi smacht gnéasach......Níl áit ann do ghrá, ní do h-anghrá ar chor ar bith.

Agus sa Gaelige - sa teanga féin - feictear rian an réabhlóide paitriarchach fós.....Tá focail Gaelige a mbionn macalla na réabhlóide sin iontu; is drochmheas ar mna is ar an corp le féiceail iontu; agus meas ar clainne mar go mbionn siad i seilbh dá h-aithreacha....An foclóir Niall Ó Dónaill is an leabhairín le Alexander Macbain (Etymological Dictionary of Scottish-Gaelic New York: Hippocrene Books, 1998) is iad ina bunus don theoiric....

Sa traidisiún Gaelcach a raibh i saol na gnáth-daoine roimh ré an Stát Saor - is cinnte roimh an Droch-Saol - bhí an gnéas i croí de céiliúraidh an phobail. Fiú ag an faire, bhí cluichí is cleasaíocht gnéasach ann (féach: Gearóid Trimble: Glór Gaelige Oirdheisceart Uladh, BAC: Coiscéim, 2009, l.83/84). Ach níl úsáidtear ach dhá focal ar an iompar seo: cleamhnas is suirí. Mar go bhfuil leis an focal gnéas, is fá dtaobh den atáirgeadh a bhfuil ciall bunusach ag cleamhnas -  nasc le cliamhain. Mar gheall ar an focal gneas, tagann se ón fréamh indo-eorpach ....γένεσις, mar shampla, 'gen-' leis an ciall 'giniúint'.....

Níl sé mar a gcéanna faoi suirí. Tá nasc idir an focal seo is na Síréanaí, a raibh ina banchealgairí óga i mitaseolaíocht Gréagach fadó. Bíonn dabht i gcónaí de réir an meon paitriarcach: an fíor bréag é go bhfuil sé - an paitriarc - ina h-athair ag an leannaí áirithe. B'an tabhachtach an céist é, faoin oidhreacht i tsóchaí paitriarcach....Ni féidir leis muinín a chur i mna, de réir meoin paitriarcach: go mbíonn na mna ag 'chealgadh achan fear le dlúthchairdreamh leo'.....




D'aiineoin go nbíonn siad ar lorg pléisiúr a taitheann siad i gníomh giniúna, bionn náire orthu go minic leis. Dá bhrí sin, déanann siad magadh faoi. Bíonn bréan orthu den gnéas...go bhfuil sé ina rud suarach. Déanann siad masla de....Sa fhoclóir NÓD tá dhá sraith focail a bhfuil tagairt maslach acu agus a bhfuil baint acu leis gnéas: aon amháin acu leis córas orgáin atáirgthe fireann agus an ceann eile leis córas orgáin baineann.Tosaíonn an sraith 'fireann' ón focal bod; agus tosaíonn an sraith eile ón breall.....mar bodach agus breallach......

I foclóir faoi Fiseolaiocht agus Sláinteachas (BAC: Oifig a tSolathair, 1981), ce go cuirtear an focal péineas ar 'penis' as Béarla, cuirtear an focal - paistiúil b'fhéidir - brillín ar 'clitoris'. Is soiléir é nach bhfuil tuiscint ar bíth fá dtaobh den anataomaíocht baineann - nó suim inti - mar a scríobh Helen O Connell faoi a taighde ar Anatomy of the clitoris.: O'Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM. : J Urol. 2005 Oct;174(4 Pt 1):1189-95. Review......

                        
                                                ....an céad  úireolaí baineann san Astráil....  

  ....ach níl tuiscint eolaíoch ar orgáin gnéis; agus diúltaíonn formhór na fir an gnéas a ghlacadh go príomha go mbíonn sé ina bhfoinse bunusach do fhuinneamh daonna. Dá bhrí sin táid gan fhoclóir chun an thuiscint eolaíoch a chur go beacht in iúl, gan tracht ar bith a phlé faoi go compordach.....Is cruthú ann go follasach an focal brillín é fá dtaobh ár aineolas mar gaeilgeoirí ar an gnéas daonna i gcoitinne. Mar go mbíonn an oiread fíocháin 'brillíneach' nascaithe leis mullóg pubárnach fir mar go mbíonn faoin mullóg véineais.....

Is cruthú go follasach é, an foclóir drochmeasúil fá dtaobh de, go mbímid faoi tionchar paitriarcach fós....Agus i shlí go bhfuilimid faoin tionchar paitriarcach fá dtaobh den gnéas, táimid i contúirt ar gach nóiméad a teacht a bheith inár bhfaisistí......agus ár muinín a bhunadh ar an dlí is an tsábháilteacht - ar an 'tsíocháin' cibé a súisín a íocfas é - in áit scéitiminí a spreagadh orainn féin ....

Tá orainn an anghrá a bhfuil eadrainn a chéiliúradh achan lá.....Seo anseo an céad céim leis dushlán a chur faoin paitriarchas. Agus tá orainn inár gaeilgeoirí nathanna cainte nua gnéasacha a chumadh as Gaelige chun an dushlán seo a chur chun cinn......

......ach níl an asiling seo ón lá inné.....Tá gealltanas ann go bainfimid sult as i bParthas.....i bParthas a tiocfaidh ina sprioc éabhlóideach.....cinnte!.......

Slán go fóillín!......

xxx...........................................................................................................................XxXx