Gramadacah is an réabhlóid

Cheannaigh mé leabhar an-fhonta cupla bliain ó shin a bhfuil Gramadach gan Stró air. Leabhar an-fhonta é domsa chun feabhsaithe a chur ar mo droch-Gaeilge! Mar go bhfuil an-shoiléir duit, níl agam ach an Gaeilge briste....

D'ainneoin mo ghrá don teanga, ní deis ar bith agam leis an Gaeilge a labhairt le comharsana sa ceantar seo. Níl deis agam ach a bheith ag éisteacht le Raidió na Gaeltachta nó le stáisiúin raidió eile chun ma chiud Gaeilga a bhfeasú. Féachim ar cláir TG4 ar an 'seinnteoir'. Scríobhim as Gaeilge ar Facebook, ar Twitter agus sa bhlag seo freisin; is as Gaeilge a deirim paidreacha go laethúil - an phaidrín is Urnaí na hEaglaise. Agus labhairim, as Gaeilge, leis na sinsir, go rialta i rith an lae. Ach, ar ndoigh, fiú go creidim go mbíonn na sinsir ag éisteacht liom, ní cloisim aon fhocal astu!......

Cén fáth a mbím an 'comhrá' seo ag chothú?.......Toisc go mbím imo dhuine Learphollach-Éireannach...

......is an chiall a bhfuil ar an fhéiniúlacht sin?.....Gurbh ina Clainne den Gorta Mór iad na sinsir, ina daoine den aicme is 'isle', is suaracha i measc na Éireannaigh 'thar lear'. Mar gheall ar an bochtanas a raibh acu agus mar gheall ar drochmheas ag na Sasanaigh orthu - is ag na an maorlathas cléiriúil i gcoitinne freisin - lig siad an Ghaeilge uathu.....Mar sin féin - cailleadh na Ghaeilge - bíonn drochmheas orainn, inár Larphollaigh-Éireannachaigh fós...

Chun dushláin a thabhairt don dhímheas, doimhnaítear an meas mór a mbíonn agam ar na sinsir Bainim úsáid as an teanga - éisteachta, léite, is  fiú imo smaointe féin - chomh forleathan agus is féidir liom. 'S an-thabhactach é an gramadach, cinnte. Ach is chomh tabhactach é ionas gurbh fhéidir an Gaeilge a bhith ag rith trí mo chúisle - cés moíte desna botúin gramadacha!

B'anam mo mhuintire (Ó Riabhaigh/Nic Aoidh) é an Gaeilge Oirealla. Do ghoideadh í uainne sna slumaí anseo ar bhruacha na Mersey.....

                                IS LINNE AN GHAEILGE!!!!

Ba Máire Nic Aoidh is Felix Ó Riabhaigh iad inár 'céad thuismitheoirí' - inár Ádhamh is Éabha! - anseo i Learpholl. De réir dealraimh bhí blás Uladh ag Micheál an céad mhac acu, mar ba 'Irish Mike' an leasainm air sa cheantar ina bhí sé ina chónaí. B'fhéidir go raibh nathanna cainte Gaelacha aige; mar a rugadh Máire a mháthair san Ráth Corr, Cuaille, co. Lú. (1821). B'ina Gaeilgeoirí iad 95% den daonra Cuailigne le linn an Drochshaoil. Rugadh Felix i Baile an Eannaigh, in aice leis Hilltown, i spoir na Beanna Boirce ina raibh formhór na daoine ina Gaeilgeoirí freisin.

B'as an lethinis Cuailigne é na 'Fadgies', an dream a bhí ag obair sna margaí i mBéal Feirste. 'Fadgies'? Toisc gur, sa chaint as Gaeilge eadrainn, chloistí 'a Pháidí' i ngach aon abairt. Cuirtí 'Wackers' orthu i Learpholl - 'mo mhac' cloiste ina comhrá as Gaeilge!....Sna seachtóidí bhí sobaldhráma ar an BBC a dtugadh 'The Wackers' air. Lán de steiraphlátaí uafásacha a raibh se áfach....

Tháinig na 'wackers'  go Learpholl chun saoil níos fearr a fháil!.....ón talamh bánaithe Cuailigne agus isteach sna slumaí Learphollacha ar tháinig Máire Nic Aoidh is as ceantar na Beanna Boirche, Felix.....díbríthe amach as Éireann leis an coiliniú sasanach gan trua gan taise, agus isteach i Learpholl cathair faoi smacht ag na caipitlithe sasanacha gan trua gan taise.....

                                                                                Cuailigne is na Beanna                                                                                                                                                                         



Ná fiafraigh díom cén fáth a mbím ar buile!

Ná fiafraigh díom cén fáth a scríobhaim as mo chuid droch-Ghaeilge....cén fáth a dhéanaim iarrachtaí feabhsú a chur air.....cén fáth a mbím ag labhairt le Máire Nic Aoidh, le Felix Ó Riabhaigh is leis na Clainne an Gorta Mór ina gcónaí go deo sa saol eile.......

Nílim i m'aonair ar chor ar bith......Is i measc na céadta milte atáimse. Is agóideach mise mar a bhí Michael Ravey eile - mo shin.....sheanathair, 'Irish Mike'.....agus macasamhail leis an Michael Ravey eile - é ina sheanathair ag 'Irish Mike', ar chuir a hainm ar an achainní i gcoinne píonos báis ar William Smith O'Brien i 1848.

Ní gúth aonaránach mise!

Chríochnaim an blág inniu le dhá amhráin, an céad ceann acu ina hamhrán le Art Mac Cumhaidh, file Oireallach; agus an dara chean acu ina hamhrán traidisiúnta a raibh na fréamhacha aige in Oirealla de réir Enrí Ó Muirgheasa. Is Pádraigín Ní Uallacháin í an céad amhránaí - í ina údar is ina amhránaí traidisiúnta cáiliúil, í ina cónaí san 'Orialla'. Is Sinéad O Connor an dara amhranaí acu- ina duine bríomhar réabhlóideach í!

 

....'S AM AISÍOCA É!!!!



....'S AM DÍOLTAIS É........AR SON AN TEANGA, AN CHULTÚIR, AN DHÍNITE GOIDTE UAINN!


TIOCFAIDH ÁR LÁ.......

Slán go fóillín....

; )) xxx...........................xxxxxx.........................................xxxxxxxx..................................XX...x

Litír do Bhernadette MacAliskey/Devlin.....

D'fhéach mé ar clár ar seinnteoir TG4 cupla lá ó shin. Clár faoi Bernadette Devlin/McAliskey a ba é. - Bernadette an teideal air. Bhain mé sult as an clár....macasamhail le turas, ba turas é ar bóithirín an cuimhne mar chanadh é leis an boc fadó!

Ina bhean spreagúil dom a ba í agus mé imo shagart oige. Scríobh mé litir dí tráth, cuireadh dí chun teacht anall go Kirkby. Ba mhian liom an pobal anseo leis ár bhféiniúlacht mar Gaeil an lucht oibre a ath-ghríosadh ionainn......ach, faraor, gan freagra ar bith uaithi! Mar sin féin fanann sí ina banlaoch na nGaeil fós.....

                                                      

a Bhernadette, a chara,

.....Bhí díoma beag orm faoin clár, sa clár fút ar TG4 ar na mallaibh. Nach 'Telé Gaeil' é an canal seo? Ach diomaite d'óráidí taifeadta sna seachtóidí, níor labhair tú ach as Béarla ar fud an cláir....B'fhéidir gur doigh leat  gurb níos práinneach ag an am faoi láthair é an réabhlóid sóisealach ná 'athbheochan' an teanga?....Más leat an tuairim seo, níl aontaim leat ar chor ar bith. 's fite fuaite le chéile an beirt acu ina haon uirlis réabhlóideach amháin....

I measc sinn, Clainne an Gorta Mór, níl réabhlóid gan teanga.





(Liricí ar fháil: http://www.grainneholland.com/#!lyrics/ceja )

Sa blág roimhe bhí mé ag plé faoin cuimhne géineach, faoin neamh-chomhfhios coiteanta (N-CC). Bhuel, chomh mhaith leis cúrsaí pianmhara is tragóideacha - an Drochshaoil, mar shampla - a bhfanann ann, tá loirg nithe bunúsacha dearfacha ann freisin, loirg teanga ina measc. Ba inár ndaoine dísheilbhithe sinne le céadta blianta; ach níor chaillíomar an Ghaeilge ach le cupla glúine........

Glúin: tréimhse ama a bhfuil gairid go leor ionas gurb fhéidir le duine comhra a dhéanamh le duine eile fá dtaobh d'eachtra a raibh an duine is sine páirteach ann.

Mar shampla, tógadh m'athair féin, Jim Ravey (1910-1975), i teaghlach ina raibh a sheanathair ina cheann teaghligh; Mick Ravey (1856-1929) an ainm air: aon glúin amháin. D'inis Mick scéalta faoi a athair féin do Jim: an dara glúin. Tugadh Felix (1823-1884) airsean; agus rugadh é i measc Gaeilgeóirí i : an triú glúin..... Agus posadh sé le Mary Magee (1821-1888) a rugadh i gCuailigne (Cooley) sa paróiste Carlingford, áit a raibh Gaeltacht ann go dtí na 1970í. Tréimhse gairid go leor a ba é chun loirg an teanga a fhanacht go dian sa cuimhne géineach mo mhuintire féin'in.....

Ba sóisialaíoch, agóideach é an meon ag m'athair is aga a dhearthair, Jack. De réir dealramh ina fhear flaithúil ach agóideach freisin a bhí a seanathair, Mick - 'Irish Mick' an leasainm a dtugadh air sa ceantar Kirkdale i Learpholl. Agus, de réir béaloidis mo mhuintire:

I keep on thinking of Grandma and what might have happened if she had been evicted from her house......(Ba an cur isteach le Mick ar tharrtháil an teaghlach tar éis báis mo sheanathra, John, i timpiste sna duganna)....

.....We would not be here to-day.  Mum (deirfiur ag m'athair) used to say her Irish  Grandad was kind. He may have had a reputation but helped Grandma. Perhaps Uncle Jack took after him. He liked to drink but used to sing Scottish songs at New year when he was drunk because he said he was Scottish. Mum used to say her Scottish Grandad was mean.  Every year when he had his weeks holiday he went back to Scotland with presents but never took his wife there.   Grandma had a hard life and worked until she died (ba ímo chol ceathair ar scríobh an léiriú).

Go díreach roimh a bháis bhí fonn ar m'athair an Ghaeilge a foghlaim......Spreagadh é le cuimhne géineach?.... 'S doigh liom gurbh ón N-CC (an neamh-chomhfhios coiteanta) ar bhructadh sé aníos....Agus dá bharr sin, seo anseo mise ag scríobh a mo Ghaeilge briste!.....

Is inár gClainne an Gorta Mór, sinne, a Bhernadette; inár gcosmhuintir Gaelach dísheilbhithe; inár bpobal séanaithe leis 'Éireannaigh' i gcoitinne, gallda nó Gaeil. Mar sin féin is inár  ábhar réabhlóideach sinne freisin.....ach tá taoiseach laoch/ban-laoch de díth orainn!....

le meas is dea-mhéin .......................


Maidhc Ó Riabhaigh, sagart réabhlóideach (fós - 46 bianta tar éis mo chéad is litir amháin duitse!)


Féach, a léitheoir, ar........



fiú gurbh as Béarla é........ach amháin dá mbeadh sé as Gaeilge!

Féiniúlacht, géineolaíocht, is an neamh-chomhfhios comhchoitean

T'fhios agat go scríobhaim blág eile as Béarla (http://thoughtsfromkirkby.blogspot.com). D'fhoilsigh mé sa blág sin ar na mallaibh mar fhreagra d'aon leitheoir amháin a rinne gearáin faoin réamhbhlág! Sa blág sin, d'íoslódáil mé na léiarscáileanna seo (as Béarla iad na nótaí air!):



D'iarr an léitheoir miniú níos mionchruinn faoi......do thug an iarratas orm machnamh níos go cruinn air! Ba mhaith liom toraidh as a roinnt - as Gaeilge - leatsa......

Is ó taighde san ollscoil Oxford a tháinig an mapa. Taighde faoi géineolaíocht a ba é. Tháing na taighdeoirí ar an tuairim go bhfuil géinte Sasanacha ag formhór na daoine a bhfuil ina gcónaí san oirthear is i ndeisceart na oileáin 'briotanach-éireannacha'; agus go mbíonn géinte ceilteacha - sin é: 'brythonic' (gorm is bánghorm) i dteannta le 'goidelic' (glas) ag na daoine a bhfuil ina gcónaí san iarthar is i dtuaisceart na oileáin ( www.ox.ac.uk › News and events). Fiú go mbíonn an Béarla is an cultúr Angla-Sacsanach i réim trasna na oileáin ar fad, bíonn an difríocht géiniteach ann fós......

 I mo mharana ar an taighde seo, ba cuimhin liom ar coincheap an neamh-chomhfheassa le Sigmund Freud:

Tá éilimh éagsúla ar an duine, dar le Freud. Baineann an id leis na héilimh bhitheolaíochcta agus bíonn instinní mar ghnéas i gceist anseo. Tá mórchuid den id neamh-chomfhiosach...(Máirtín Ó Cuanaigh: Síceolaíocht, Cathair na Mart: Foilseacháin Náisiúnta Teoranta, 1986, leath. 13).

Sin é, go fréamhaitear an éileamh/'drive' go daingean inár gcorp féin. Ach i mórchuid den am níl againn aon chomhfhios faoi.....Chuir Carl Jung forbairt ar an coincheap an neamh-chomhfheassa ar thug sé neamh-chomhfhios comhchoitean .

                                    

Is an-shimplí an coincheap seo ag CJ, go háirithe agus sinn dá nascadh leis géineolaíocht. Is inár gcorp féin - inár ngéinte - a iompaímid go fisiciúil, toraidh na eachtraí ar tharla dosna glúine ár muintire féin romhainn. Is léir é inár réamhchlaonta, mar shampla, nó - níos go dearfach - sna drithlíní, sna sceitimíní, sna mionathraithe corportha agus sinn ag éisteacht le ceol nó leis amhránaíocht Gaelach nó Breatnais!

Is ábharthach é an mothúchán seo - níl sé 'rómánsúil' ar chor ar bith!.....Bíonn nasc corportha ann eadrainn is na sinsir. Is taispeánadh géiniteach iad na sceitimíní sin. Ar ndóigh, bíonn rogha ann i gcónaí ; an nasc a chur i ngniomh nó á shochtadh; ach maireann an nasc corportha seo féin go buan inár gcorp.

Do chealadh an nasc anseo i Learpholl, faraor, chomh fada leis formhór Clainne an Gorta Mór. Fannann fós an ceangal géiniteach áfach,agus fanann fós na toraidh aige - an easnamh sóisialta coibhneasta i measc an cosmhuintire....Mar sin féin, i dtaca liom féin de, déanaim rogha an nasca a h-athint i mo chorp féin is ar mo theanga agus forbairt a thabhairt do.......





                                            





                                   

Slán go fóillín!

; D xxxxx.......................xxxxxxxxxxxxxxxxx...................................................................................X

Toghchán i mBreatain - conas mo vóta a chaitheamh?

Toghcán ar na bacáin anseo i 'mBreatain'.....

7 Bealtaine, caithfidh mé mo vóta anseo i gKirkby. Ach ní beidh sé mar a gcéanna le 45% desna daoine a mbíonn ceart vótáil acu - staonfidh siad ó vótáil.  'S cuma leo é de réir dealraimh is ní bhainfidh siad as an vóta......

Agus an toradh sa toghcán? Mmmmm....'s cinnte go rachaidh George Howarth ar ais go Phairlimint i Westminster arís......

                               
                                                        

Is ball den Lucht Oibre é George, ina fheisire anseo ó 1986. Roimhe sin, ina ball den Comhairle áitiúil ó 1971 a ba é. Ag an am faoi láthair, tá 63 comhairleoirí sa Comhairle Knowsley, achan duine acu ina ball den Lucht Oibre. Ina dhiaidh sin agus uile, fanann Knowsley i measc na ceantracha is dearóila i Sasana. Níor rinne na comhairleoirí - is George ina measc - rud ar bith chun feabhais a chur ar an staid bochtanais coibhneasta i saol na cosmhuintire anseo....

Is clainne den Gorta Mór iad an móramh againn a bhfuil inár gcónaí i Knowsley. Ach rinne dearmad é, an formhór an phobail. 'S dearmadta é freisin gur cumadh an Lucht Oibre Learphollach go tréan leis an bualadh ar an Páirtí leis baill den Páirtí Éireannach Naisiúnach (PÉN) sna tríochaidí san aois seo caite. Do scaoilteadh an Páirtí Naisiúnach i Learpholl leis an Ardeaspag caitliceach tar éis báis TP O Connor i 1929. Bhí faitios ar an Ardeapag go rachadh an eite clé sa Páirtí chun cinn. Ach rinne sé sin freisin chun deiridh a chur leis bhféiniúilacht éireannach a raibh beo bríomhar fós i measc an cosmhuintire.

                                                   

                                                             'TP': feisire PÉN,1885-1929

Is iondúil é san Iarthar scoilt a dearbhú idir 'reiligiún' is an polaitíocht. Déanfainn idirdhealú, áfach, idir an cléiriúlachas agus an creideamh. Is déistíneach é an ladar cléiriúl a cuirtear sa polaitíocht saolta, amach is amach. San Iarthar, ar ndoigh, is uirlis chun na cumhachta an rialtais saolta a lárú é an 'ladar' cléiriúil, mar a raibh sé faoin scaoileadh an Páirtí Naisiúnach i Learpholl......

Mar sin féin, is lárnach é an creideamh Abrahamach mar fhreagra polaitiúil fadthearmach ar bith ar na fadhbanna sa saol seo, sa saol an lae inniu, faoi láthair, anois, anseo!.....Tá orainn an clúdach a chuireann an chléir ar an tsoiscéal a scamhadh de. Is dlúthbhaint leis an impiriúlachas é an clúdach seo - go stairiúil leis an impireacht Rómhánach agus, san am faoi láthair, leis an córas caipitil airgeadais idirnaisiúnta.

Tá orainn - agus sinn ag léamh na scríbhinní soiscéalacha - an dara ceann ag na córais seo a chur in ionad an chéad ceann acu. Déanann siad, an beirt acu, iarracht ag plé faoi Íosa as Nazareth mar go mbíonn sé ina chónaí i bhfad uainn, 'ar neamh', agus é ag fanacht ann leis 'an lá deireanach' chun a theacht ar ais. Ach is ina trop cainte apacailipteach é 'an lá deireannach'; níl sé ina lá sa todhcaí go croineolaíoch! Chun sinn a spreagadh an réabhlóid a chur chun cinn é, is é a chur chun cinn inniu is anseo.

Nach foirinteach a raibh an léamh sin don impireacht Rómhánach. Is níl se foirinteach don córas atá i réim an lá inniu. Ba ina 'dia' mar achan dia eile a chlaochladh Íosa leis an Impire Constaintín, as bealach ar neamh! Agus diomaite, den 'Láithreacht Réalta sa Taibearnacal', fanann sé ann fós. Nach ar na sráideanna anseo i gKirkby, inniu, a bhuailimidne leis, go siurailte?.....Ach sea! bíonn sé anseo is é ag gearáin a dhéanam in aghaidh na Tóraithe (agus an Lucht Oibre is na Liobrálaigh i dteannta leo), in aghaidh an polaitíocht géire a cuireann an cosmhuintir faoi chois.                                        

Bhí díospoireachtaí teilifise ar na mallaibh idir na ceannasaithe ar cuig páirtithe a bhfuil ina páirteach sa toghchán i mBreatain: Ed Milliband (Lucht Oibre/LO), Nicola Sturgeon (Naisiúnaithe Albanaigh/NA), Nigel Fararge (Páirtí ar son Neamhspleáchas na Ríochta Aontaithe/PNRA/UKIP), Natalie Bennett (Páirtí Glas/PG), agus Leanne Wood (Plaid Cymru/Comhthírigh an Bhreatain Beag/PC).

                                                  

Ba léir é go raibh na trí mna in aghaidh an polaitíocht géire go hiomlán. Thairg Nicola Sturgeon comhar Páirtithe ar an Clé do Ed Milliband is dosna beirt mna eile, comhar in aghaidh na Tóraithe. Diultaigh Ed é. 'S léir dom nach mbíonn an Lucht Oibre an lae inniu ach ina Tóraithe 'caolaithe'.....

                                           

Tá cuig iarrathóirí ina seasamh sa toghchán i nKnowsley: ón LO, ón PNRA, ón PG, is óna Liobrálaigh. 'S mo thuairim gurbh i bhfabhar polaitíochta géire a mbíonn LO is na Liobrálaigh is gurb ina feiseanna faisistíocha a mbionn an lucht PNRA/UKIP. Ní rogha eile romham ach mo vóta a chaitheamh don PG!

Tá cuimhin liom cad a nduirt m'athair roimh an toghchán i 1974. Don chéad uair, a nduirt sé, ní mhaith liom mo vóta a chaitheamh don iarrathóir LO anseo (toghlach West Derby) toisc go bhfuil sé ar an eite dheas. B'ina bhall den Pháirtí LO Neamhspleách (LON) é m'athair sna tríochaidí. Bunadh an LON le Keir Hardie toisc go raibh déistin air leis ceannasaíocht LO a raibh den eite dheas......

                                     

Is den tuairim céanna mise faoin LO san am faoi láthair, 's mór an trua.....Ach, agus mise mo vóta a chaitheamh 7 Bealtaine, beidh mé a canadh an amhrán seo - amhrán an-tugtha do m'athair, Jim Ravey:


Is mo rogha réabhlóideach Abrahamach é sin - déanaimis feoil den Bhriathar!

Slán go fóillín!

; D xx............................xxx.....................................xxxx....................................x

Imo 'chúl-an-tí' mise, is anbhródúil as!

Tá mórán líomhaintí sa mbéaloideas muintire Riabhach anseo i Learpholl, gur fhas muid amach as an íosaicme in Éirinn...Bhí Michael Ravey ina shin sin seanathair ag m'athair féin, é ina chónaí san fhearainn a raibh Baile an Eannaigh air, é aar thaobh an corcach, ag bun na sléibhte - na Beann Boirche i contae an Dún...

                                          

An aon ní fónta a theacht as sin? mar a duradh faoi Iosa as Nazareth!....

Bhuel, deirtear go raibh mainistir ann fadó, in áit éigin in aice leis 'Hen Mountain'.......

                     

...áit iargúlta, cinnte, inarbh fheidir leis na manaigh a bheith ar a marana ar Dia ann.

Do bhunaíodh an mainistir le Mochommoc sa seachtú aois i mBaile an Eannaigh. Tugtar Ballychommoc ar Baile an Eannaigh fós dá bharr. Ghabh an Rí, Anraí VIII seilbh ar an mainistreach is a dtailte i 1538. Ach is doigh nach ndibríodh an chosmhuintir as, toisc b'fhéidir, nach raibh na tailte ann luachmara go leor ar bruach na corcaí ach theastaigh tionóntaí óna tiarnaí talun, mar sin féin....B'ón chosmuintir sin ina chónaí i mBaile an Eannaigh a raibh an muintir Riabhach.

Feirmeoirí tionóntaí a ba iad, ina ndaoine bochta ag saothrú ar píosaí talaimh ar thaobh an corcach.
Cinnte go raibh siad ina daoine ón 'chúl-an-tí'.....'culchies' de réir na Béarlóirí!....Agus é ina fhear 'chúl-an-tí', ar tháinig Felix Ravey chuig Learpholl i rith an Drochshaoil. I 1848, de réir dealramh, chuir a hathair, Michael, a hainm féin ar achainí i gcoinne píonos báis curtha ar William Smith Ó Brien. Daoine den chúl-an-tí a ba an muintir Riabhach, cinnte; ach bhí siad agóideacha ansin, mar a fanaimid go dtí an lá inniu anseo i Learpholl!.....

Is 'faiseanta' é i measc Críostaí liobrálacha  'rogha a dhéanamh' ar son na boicht. Mar a scríobh Jorge Bertoglio - an Papa Proinsias :

                                                        

.......tá orainn na boicht a mheas ina maitheas féin, ina aithne ar an saol, ina gcultúr, sna doigheanna a mhaireann siad  an creideamh......Chuirtear luach mór ar an duine bocht, agus sé nó sí gráite....gráite gan iarracht ar bith le sochair pearsanta nó polaitiúil a bhaint astu......Nárbh é an bealach is fearr leis an soiscéal  na Ríochta a craobhscaoileadh?......(alt 199, Evangelli Gaudium, mí na Samhna 2013)..... 

Ahh!....'s san abairt deireanach é a léirtear míthuiscint go hiomlán ar brí an soiscéil!.....Nach 'chun' ruda ar bith é a chur orainn  é an 'dualgas' meas a thaispeaint do 'na bochta'. Nach 'cineálta' go mórluachach, 'maorlathasach, i leith 'na bochta' a raibh Íosa as Nazareth. Ní hea! Ach do bhí sé dearg le fearg leis an maorlathas cléiriúl mar gheall ar a gcomhghéilleadh leis an saoltachas i measc na cennairí cléiriúla is a gcomhghéilleadh leis an impiriúlachas Rómhánach.

Is réabhlóideacha iad na 'Beannaitheachta' soiscéalacha.....Ba sin an fáth é gur chéasadh agus crochadh Íosa go poiblí, ar cupla cuaille, go mbás....Bhí sé dáiríre faoi réabhlóid ó bhun go barr i gcoinne an chórais paitriarcach. Nach ina mheafar é a ráiteas; sin mar a bheith ar deireadh ar tosach agus a bhfuil ar tosach ar deireadh. Bhí Íosa as Nazareth - is a mbíonn sé fós - an-dháiríre faoi.....

'S an córas paitriarchas é ina fáth toisc go mbíonn na bochta ina mbochtanas. Ach sa saol eile - is ann a rachaimid, achan duine againn - tabharfar an firinne chun solais...is beidh na daoine 'cúl-an-tí' ar tosach. Dá bhrí sin, fágann sin gur ar seachrán ar fad iad na hÉireannaigh ar chuir iad féin chun chinn de réir caighdeáin an córais paitriarcach - in Éirinn nó thar lear - agus iad ina laochra os comhair an phobail.......na boic móra, mar shampla, i saol polaitiúil san Oileán Úr....

....Agus nach a bhfuil sé suimiúil i measc na nGaeil gur iad na 'laochra' sin a mbionn ar tosach i measc na daoine a thréigeann an teanga - chun iad féin a fheabhsú!.....

Sin an fáth gur bhfearr liom a bheith imo chónaí fós anseo, i measc gClainne an Gorta Mór. Táimse féin imo fhear cúl-an-tí'  mar go raibh mo shinsir.......ansin...... ach nach anois a mbionn siad  a thuilleadh ina seasamh ag cúl-an-tí. Is ar tosach ataidse i bParthas, i dTír na nÓg, i Ríocht Dé......

.....agus cén ait a bhfuil tusa, a chara, agus tú ar do mharana féin?.......


Slán go fóillín!

; D xxxxxxxxxxxxxxxxxxx.........................................................................x...................XXX

Go dtaga an Ríocht Dé!

Urnaí Réabhlóideach........

Sa gceantar seo - Kirkby ar bhruach Learpholl - ní bhualaim leis aon duine eile a bhfuil Gaeilge aici nó aige......

Nach go bhfuilimse líofa as an Gaeilge ar chor ar bith; ach is liomsa í an teanga, cé go goideadh í óna gclainne an Gorta Mór anseo níos mó ná céad bliana ó shin. Ba bochtaineacht dian iontu é an cúis leis comh maith leis an ciníochas frith-éireannach a raibh forleathan i Lancashire ag an am. Mar a gcéanna freisin, a ba é frithéireannachas fiu i measc na cléire Caitlicheach a dhiúltaigh séiplínigh a raibh Gaeilge acu a cheapadh don chosmhuintir (Tony Birtill: A Hidden History - Irish In Liverpool: An Ghaeilge i Learpholl, ISBN 13: 9780956452719 | ISBN 10: 095645271x ).

An am faoi láthair, trasna Merseyside, tá mórán daoine a mbíonn suim mór diograiseach acu ina bhféiniúlachas 'éireannach' fiú mura bhfuil Gaeilge acu. Rinne mé staidéar beag cuig is fiche mbliana ó shin inar chuir mé i gcomparáid le chéile béaloideas faoina bhfréamhacha ag a muintir le dhá ghrúpaí. Ina baill de dhá chlubanna pinsinéirí a ba iad - 'caitliceach' an aon cheann amháin acu agus 'neamh-caitliceach'  an ceann eile. 

Bhí siad ina gcónaí sa gceantar céanna, ceantar luchta oibre anseo i Learpholl. Bhí cuimhne ag mórán na 'caitlicigh' ar na contaetha in Éirinn a raibh fréamhacha a muintire ann; ach ni raibh mar a gcéanna leis baill an club 'neamh-caitliceach'. Mar a laghdaíonn an nasc 'caitliceach-éireannach'
ina hbaint socheolaíocht, is mar seo a laghdaíonn an féiniúllacht éireannach agus suim ar bith sa teanga leis. Cloisim cabaireacht go minic i mBreatnais, Fraincis, Polannach, Sínis, Araibis is i teangacha eile nach iad, sna siopaí is ar na sraideanna trasna contae Merseyside.....Ach níor chuala mé riamh focal ar bith as Gaeilge inár ceantar féin ná i Learpholl ná Mancúin ná in pé áit poiblí eile i Sasana.....Comh fada leis ár dteanga sinserach é tá sí comh ciúin leis an uaigh....

Cén buntaiste liom, dá bhrí sin iarrachtaí a dhéanamh chun usáide a bhaint as mo bheagán Gaeilge?

Níl buntaiste ar bith ag teanga ar bith ach amháin más i meán cumarsáide í......Más amhlaidh atá sé, cé a mbímse páirteach leis, lei leo tri mheán na Gaeilge?.....Bhuel, anseo dhuitse agus tusa ag léamh na bláganna seo. Is comhrá dem tsort é toisc tá orm a bheith curamach ann gan stuaic a chur ort, cinnte! Is mar a gcéanna é leis Facebook, Twitter is aráile.......Ach tá comhrá eile a mbím páirteach ann......Is comhrá é a ritheann liom trid achan lá. Agus is comhrá as Gaeilge é.....comhrá leis an saol eile!...Lig dom chiall a chur air duitse!....

I mbláganna eile, as Gaeilge is as Béarla, scríobh mé faoi mo shinsir - faoi Felix is Mary Ravey mar shampla. 'S ina 'tuismitheoirí' iad, an beirt acu, ag achan 'Ravey' a rugadh i Learpholl tar éis an Gorta Mór is anuas. Is ina chloch is mó é ar an phaidrín ag ár dtraidisiún Gaelach é - agus i traidisiún eile, an traidisiún Abrahamach ina measc - go mbionn an saol eile ann go firinneach; is go mbíonn abhartach, bríomhar, beo é. Agus is sa saol eile sin a mbíonn Felix, Mary is na sinsir Gaelacha eile ina gcónaí.....Más ea é - is creidim gurbh é - 's féidir linn a bheith i dteagmáil le chéile....

Sa dtraidisiún 'críostaí-nuaphlatónach', tugtar mionchuntas ar forchéimniú inár baint leis an saol eile. Deirtear go bhfuil sé cosuil le dréimire a bhfuil orainn ag dreapadh suas air. Amanna, deirtear go mbíonn sé ina thuras 'anuas', ón samhlaíocht ábharaíoch go haontacht le Dia, taobh thall d'achan mian ábharaíoch. Ach nach ag an cosmhuintir é an slí leithleasach seo! Is léir dom anois nach bhfuil 'spioradáltacht ceilteach' ach an spiordáltacht nuaphlatónach a raibh a fhréamhacha leis na manaigh san Éigipt san ceathrar aois (RE).....Ach spioradáltacht ábharaíoch a ba í an spioradáltacht fíor-cheilteach, mar a mbíonn an spioradáltacht sna scríbhinní Abrahamacha (Tanakh, Soiscéal, an Córan). Ní saol díchollaithe é an saol eile ina bhfuil na sinsir ina beo beathach....

Is Baruch de Spinosa é ina fhealsamh is fearr, i mo thuairim, le tuiscint cuimsitheach a thabhairt ar an bunus ábharaíoch ag an cruinne ina hiomláine, is Dia san áireamh. Is 'rud intinne' is 'rud ábhair' - an bheirt acu fite fuaite le chéile - é Dia a phléann BdS sa leabhar Eitic.....

                                                   

('Benedict'?......ach Giúdach Sephardach a ba é. 'S fearr liom 'Baruch' a chur air.)

Tá ceart fealsúnach dá bhrí sin, ag an traidisiún Gaelach fá dtaobh den saol eile. Is ábharaíoch é mar go mbíonn Dia is an cruinne ina hiomlán....Ina beo beatha corporatha a mbíonn Felix, Mary, is ár sinsir go léir.....Nilim imo haonair a thuilleadh mar gheall ar an nGaeilge! 'S féidir liom labhairt leo go léir - is le Dia freisin - as Gaeilge, faoina gnáthrudaí i rith mo bheatha laethúil.....

De réir an béaloidis a dhíolaigh mé ó m'athair faoi a mhuintir féin, áfach, is léir dom é go raibh goic agoide orthu trasna glúinte. Bím lánpháirteach ann! Dá bhrí sin, agus mé ag labhairt leo, chomh maith leis cabaireacht faoina mionrudaí laethúila, bím ag caint leo faoin réabhlóid Abrahamach. Is an seasamh agóideach in bhfuilimid páirteacha, is féidir leo cabhrú a thabhairt dom fá dtaobh de. Agus creidim go dtugann siad cunamh dom faoi, achan lá.....

'Creidim go dtugann....'Sin é, 'creidim' is nach 'braithim' trí mo chéadfaí corportha!.....Creidim, sin é go cuirim ina luí orm féin go mbionn siad in éineacht liom. I mo chinneadh féin  é. Níl ann ach samhlaíocht, b'fhéidir?....Bhuel, uaireannta, an cinneadh á creidiúint déanta, srian a ligim le mo shamhlaíocht; ach nach sa samhlaíocht a mbunaítear an creideamh ar chor ar bith. Bíonn muinín agam sna 'finnéithe' san scríbinní Abrahamacha agus sa traidisiún Gaelach.....

Cad a nglacaim ón comhluadar seo leis na sinsir?.....

Bhuel, a mbíonn siad ina gcónaí i dTir na nÓg; bíonn siad ina n-óige go deo. Mar sin, glacaim fuinneamh, an ardú brí, uathu....brí chun an réabhloide Abrahamch a chur chun chinn....brí anghrách, gnéasach a dtiocfaidh i mbláth eadrainn i bParthas!

Agus iad ag teacht i cabhair orm, 's cinnte go 'mbainfidh mé ceann scríbe amach......sí m'aidhm'!

Seo anseo mo rhosc féin!!!!




Damhsa!

Fáinne fí i gcoim na hoíche.
(Níl) 'tada riamh nach mbíonn thart.
Diabhail fhios a'm cá bhfuil deireadh mo scéil
Ach táim ar an mbealach ceart.

Deir siad liom gan a dhul sa tseans,
Nach dtagann ciall roimh aois.
Bhuel 'sé m'aistear é, Ní léir cén fhad a mhairfidh sé,
'Sé togha ar aon chaoi.

So Lig mé saor ón suan 'tá orm.
(Tai)speáin 'om bóthar éasca cothrom.
Bainfidh mé ceann scríbe amach, sí m'aidhm,
Cíbe treo átá i ndán.

(Tá) Mé ag iompar úalach mór an tsaoil
Ach níl a'm ach péire lámh.
Suile troma is an ghrian a dhul faoi
Ach ní chodlaíonn mé go sámh.

"Bris amach agus tú fós sach óg."
Chinnigh mé le dul in aghaidh.
Seo mo ré, Seasfaidh mé an fód,
'S leanfaidh mé ar aghaidh.

English translation of lyrics:
http://ancroiait.wordpress.com/2013/0...

Amhránaí: Stiofán Ó Fearail as Seo Linn
https://www.facebook.com/seolinn
www.seolinn.com

Foireann Camera: Tree Light Pictures
www.treelightpictures.ie

Foireann Solas: Blacklight
http://www.blacklight.ie/

Taifead Beo: Engineered Soundscapes
engineeredsoundscapes@gmail.com

Slán go fóillín!

; D xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx.....................................x..............................XXX